LOGIN_TO_YOUR_ACCOUNT

MOD_BT_LOGIN_USERNAME
MOD_BT_LOGIN_PASSWORD
BT_REMEMBER_ME
نقش آموزش الکترونیکی در یادگیری نقش آموزش الکترونیکی در یادگیری

نقش آموزش الکترونیکی در یادگیری

امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی، اکثر سازمان‌ها، موسسات آموزشی و شرکت‌های بزرگ از سیستم مدیریت یادگیری الکترونیکی (Learning Managment System) LMS برای یادگیری (برای آشنایی با مفهوم یادگیری اینجا کیلیک کنید ) دانش آموزان و کارکنان خود استفاده می‌کنند. در واقع سیستم مدیریت یادگیری الکترونیکی، یادگیری و آموزش را به طور خودکار و به طور مستمر پیگیری می‌کند و تعامل و ارتباط بین مدرس و فراگیر را حفظ می‌نماید. در برخی از کشورها مانند بریتانیا و اسپانیا تقریبا 40% از شرکت‌ها، از طریق آموزش الکترونیکی(E-Learning)، به بیش از 50% درصد کارکنان خود، آموزش می‌دهد. در واقع آموزش الکترونیکی به دلیل مشغله‌های زیاد افراد و عدم وقت کافی برای حضور در کلاس‌های فیزیکی، امروزه نقش بسزایی را در امر آموزش ایفا می‌کند. طبق پژوهش‌های انجام شده در این زمینه، هدف اصلی یادگیری الکترونیکی با فناوری‌های جدید یادگیری، به عنوان روش ارتقاء عمومی یادگیری در توسعه‌ی علمی افراد و به دلیل مزایای بی‌شماری که دارد به یکی از مهم‌ترین ابزارهای یادگیری شناخته شده است. ما در این مقاله قصد داریم نقش آموزش الکترونیکی در یادگیری را برای شما دوستان عزیز ارائه دهیم.

 

در ابتدا می‌خواهیم شما را با مفهوم یادگیری آشنا کنیم:

یادگیری الکترونیکی را می توان کاربرد هدفمند فناوری های شبکه ای اطلاعات و ارتباطات در فرایند تدریس و یادگیری دانست.البته اصطلاحات دیگری نیز برای این شیوه تدریس و یادگیری مورد استفاده قرار گرفته اند از جمله : یادگیری برخط، یادگیری مجازی، یادگیری مبتنی بر وب ولی اساسا تمامی این اصطلاحات به فرایندهای آموزشی اشاره دارند که با استفاده از فناوریهای اطلاعات و ارتباطات، به ارائه فعالیت های یاددهی-یادگیری همزمان و غیر همزمان می پردازد.اما یادگیری الکترونیکی اصطلاحی به مراتب جامع تر از دیگر اصطلاحات می باشد.

اگر واژه "الکترونیکی" اصطلاح یادگیری الکترونیکی را مدنظر قرار دهید، در خواهید یافت که یادگیری الکترونیکی مشتمل بر تمامی فعالیتهای آموزشی می باشد که توسط افراد و گروهها، بصورت برخط و غیر برخط و از طریق رایانه ها و یا دیگر ابزار الکترونیکی شبکه ای و غیر شبکه ای و بصورت غیر همزمان انجام می پذیرند.

الگوهای مختلف یادگیری الکترونیکی

 

یادگیری الکترونیکی غیر برخط متناسب با سرعت فردی

- فراگیرنده به تنهایی و بدون اتصال به شبکه های اینترانت و اینترنت ، به استفاده از منابع یادگیری نظیر پایگاه داده ها و یا بسته های یادگیری رایانه ای می پردازد.

نمونه : فراگیرنده به تنهایی اطلاعات موجود بر روی حافظه یک رایانه، CD  یا DVD را مطالعه می کند

یادگیری الکترونیک برخط متناسب با سرعت فردی

- فراگیرنده به تنهایی و از طریق اتصال به اینترنت یا اینترانت به منابع یاگیری یا محتوای دوره ها دسترسی پیدا می کند.

نمونه : هنگامی که یک فراگیرنده به مطالعه منابع موجود بر روی شبکه و یا پژوهش در محیط اینترنت و شبکه محلی می پردازد.

یادگیری الکترونیکی گروهی و غیر همزمان

-گروهی از فراگیرندگان به فعالیت در محیط های اینترانت و اینترنت می پردازند، اما تبادل اطلاعات میان آنها با تاخیر همراه است.

نمونه : هنگامی که افراد در مباحث برخطی که از طریق ارسال ایمیل و کنفرانسهای متنی در چارچوب سیستم های مدیریت یادگیری شرکت می کنند.

یادگیری الکترونیکی گروهی و همزمان

-گروهی از فراگیرندگان در یک زمان واحد به فعالیت در محیط اینترانت یا اینترنت می پردازند.

نمونه : هنگامی که فراگیرندگان در یک زمان واحد به گپ اینترنتی و یا کنفرانسهای صوتی و تصویری مشغول هستند.

*یادگیری الکترونیکی همچنین می تواند ترکیبی از فعالیتهای ذکر شده در بالا باشد.

ویژگی های یادگیری الکترونیکی

یادگیری الکترونیکی دارای 2 ویژگی بسیار مهم و منحصر به فرد می باشد :

1-انعطاف پذیری در دسترسی به اطلاعات و منابع

یکی از ویژگی های اصلی فناوری های اطلاعات و ارتباطات، فراهم نمودن امکان دسترسی انعطاف پذیرانه به اطلاعات و منابع می باشد.دسترسی انعطاف پذیر عبارتست از امکان دسترسی به اطلاعات و منابع و کاربرد آنها متناسب با زمان، مکان و سرعت مناسب برای فراگیرندگان می باشد. مفهوم آموزش از راه دور بر مبنای اصل دسترسی انعطاف پذیر به وجود آمد که هدف از این روش، برقراری امکان تحصیل متناسب با زمان،مکان و سرعت برای فراگیرندگانی بود که عموما بزرگسال بوده و به مشاغل تمام وقت و پاره وقت بودند.

فناوری اطلاعات امکانات متنوعی را در اختیار نظام آموزش از راه دور قرار داد از جمله ثبت و ارائه انواع محتوا به فراگیرندگان و مدرسان در تمامی مجموعه های آموزش است که در واقع این امر امکان دسترسی به محتوا و منابع یادگیری از طریق فناوری های شبکه ای اطلاعات و ارتباطات را در محیطهای متفاوتی چون کلاس درس سنتی در محل کار و خانه را فراهم می کند.

2-دسترسی الکترونیکی به مجموعه ای از منابع فرا رسانه ای و چند رسانه ای

فناوری های اطلاعات و ارتباطات، امکان ضبط و ذخیره انواع گوناگون اطلاعات نظیر متن، صدا و تصویر را نیز فراهم نموده اند و امکان دستیابی به این گونه محتوا را به گونه ای فراهم کرده است که در چارچوپ محدودیتهای زمانی و مکانی خاص محیط های و روشهای سنتی نظیر کلاس درس امکانپذیر نبوده است و کاربران قادرند مجموعه گسترده ای از منابع آموزشی را به گونه ای که متناسب با رویکرد آموزشی و یادگیری باشد بدست آورند که این گونه منابع عمدتا شامل مواد فرامتصل، متون به هم پیوسته، عکسها، نمودارها، تصاویر چند رسانه ای مثل ویدیوها و مواد شبیه سازی شده و لینکهایی هستند که امکان ارتباط با پایگاه های الکترونیک داده ها، موتورهای جستجو و کتابخانه های برخط را فراهم می کنند.

طرحهای پداگوژیکی در یادگیری

یادگیری هنگامی اثربخش و کارآمد است که در محیط های آموزشی واقعی یا شبه واقعی اتفاق بیافتد.تلفیق ماهرانه رسانه ها و روشهای آموزشی امری اساسی و ضروری برای به حداکثر رساندن تاثیر رسانه ها بر یادگیری می باشد. برای این منظور، انتخاب و تلفیق درست رسانه ها با راهبردهای یاددهی- یادگیری ضرورت دارد. فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در عصر حاضر، فرصتهای گسترده و متعددی را برای بازاندیشی و مهندسی مجدد فعالیتهای یاددهی و یادگیری فراهم آورده اند.

مهندسی مجدد عبارتست از ایجاد رویکردی فراگیرنده محور نسبت به آموزش که در چارچوب آن، نقش مدرس از فراهم کننده و ارائه دهنده محتوا، به تعدیل کننده و تسهیل کننده یادگیری تغییر می یابد.

بسیاری از متخصصان معتقدند که نقش و تاثیر رسانه ها بر یادگیری و تدریس هنگامی بهبود خواهد یافت که آنها به نحوی ماهرانه با تجربیات آموزشی تلفیق شوند.تحقق این امر مستلزم متمرکز نمودن توجه بر طراحی درست تجربیات یادگیری، به جای ارائه صرف محتوا یا فناوری می باشد.

یادگیری سناریو محور

یکی از نمونه های خوب یادگیری از طریق عمل، یادگیری سناریو محور می باشد. یادگیری سناریو محور نوعی طرح پداگوژیکی است که در چارچوب آن سعی می شود از طریق یک یا چند سناریوی یادگیری، فعالیت های آموزشی در بافت واقعی خود اجرا شوند.در اینگونه موقعیتهای آموزشی، سناریوها معمولا از شرایط زندگی واقعی اقتباس می شوند. این سناریوها بافتی معنا دار را برای مدرسان فراهم می کنند که از طریق ان می توانند مفاهیم، اصول و رویه های انتزاعی را بسیار آسان تر از حد معمول آموزش دهند.از سوی دیگر، این سناریوها باعث می شوند تا یادگیری برای فراگیرندگان به امری مرتبط، معنا دار و سودمند تبدیل شود.

یک سناریوی یادگیری خوب معمولا انعکاسی از رویدادهای رایج یک حوزه تخصصی است.این رویداد ممکن است یک مورد، مساله یا حادثه باشد که معمولا در محیط کار به وقوع می پیوندد .

در سناریوی یادگیری، فعالیتهای یادگیری مرتبط با آن و تکالیف آزمون مربوطه ساختارهای لازم برای ایجاد و توسعه فعالیتهای یادگیری معنادار را فراهم می کند. همچنین یادگیری را در موقعیت طبیعی آن قرار داده و انگیزه لازم را در یاگیرندگانی که به علت تمرکز بیش از حد بر فراگیری محتوا و عدم توجه کافی به فراگیری مهارتهای عملی و قابل تعمیم سرخورده شده اند ایجاد می کنند . تکالیف سنجش و فعالیتهای یادگیری که دانش آموزان ملزم به انجام آنها می شوند نقش اساسی در تحقق پیامدهای یادگیری مورد نظر دارند، به همین دلیل می باید آنها را متناسب با پیامدهای یادگیری تدوین نمود. اگر چه این تکالیف و فعالیتها در درون سناریوی یادگیری تعبیه شده اند، اما می باید آنها را به دقت طراحی کرد و به گونه ای هنرمندانه به کار برد تا فراگیرندگان به سوی تسلط بر محتوای اصلی درس هدایت شوند.

یادگیری مساله محور و هدف محور

download

در میان تمامی طرحهای پداگوژیکی که ریشه در مفهوم یادگیری از طریق عمل دارند، یادگیری مساله محور و هدف محور از لحاظ جهت گیری، مشابه ترین طرح به یادگیری سناریو محور می باشد. در یادگیری مساله محور، یک موقعیت مسئله دار، بافت اصلی تمامی فعالیت های یاددهی را تشکیل می دهد.

یادگیری مسئله محور با ارائه یک مسئله به فراگیرندگان آغاز می شود، که این مسئله می داند بصورت یک ویدیو کوتاه، متن یا تصویر همراه با متن باشد.فراگیرندگان پس از مواجهه با این موقعیت مساله دار، به تحلیل آن پرداخته و درمورد اقدامات بعدی تصمیم بگیرند.

یادگیری موردی

یادگیری یک مورد خاص، زمینه و بافت لازم را برای تمامی فعالیتهای یاددهی و یادگیری فراهم می سازد

یادگیری از طریق طراحی

در یادگیری از طریق طراحی،تمامی چارچوبها و داربستهای لازم جهت فعالیتهای یاددهی-یادگیری را فراهم سازد. در این طرح یادگیری، ازفراگیرندگان خواسته می شود تا در فعالیتهایی مشارکت جویند که محور آنها، مفهوم سازی وساختن چیزهاست.این نوع طرح یادگیری در آموزش علومی چون معماری و مهندسی بسیار رایج است.در یادگیری از طریق طراحی، همانند یادگیری هدف محور، هدف برای فراگیرندگان روشن و مشخص می شود و اینکه فراگیرندگان چگونه آن هدف را دنبال کنند و به اهداف یادگیری مورد نظر دست یابند، بستگی به میزان تخیل و خلاقیت آنها دارد.

یادگیری مبتنی بر ایفای نقش

در یادگیری مبتنی بر ایفای نقش، اجرای نقش در نظر گرفته شده، فراهم کننده تمامی چارچوبها و داربستهای لازم برای فعالیتهای یاددهی-یادگیری می باشد. در این طرح یادگیری از فراگیرندگان خواسته می شود تا نقشهایی مشخص را ایفا کنند سپس آنها می باید در مورد فعالیتهایی که انجام داده اند به تفکر بپردازند تا بدینوسیله روند فعالیتها به سوی تحقق اهداف یادگیری مورد نظر باشد.

سنجش، بازخورد و تعدیل الکترونیکی

leaders 420x420

سنجش پیامدهای یادگیری عبارتست از تعیین میزان دستیابی فراگیرندگان به انواع و سطوح توانایی مورد نظر و میزان بهره گیری آنها از تجربیات آموزشی.اندازه گیری پیامدهای یادگیری مستلزم آن است که فراگیرندگان تکالیفی را انجام دهند که بر اساس آنها بتوان میزان دستیابی ایشان به معیارهای تعیین شده در پیامدهای یادگیری را مشخص نمود.

یکی از اهداف اصلی سنجش در آموزش بهبود یادگیری است و عادلانه ترین و بهترین نوع سنجش آن است که شفاف بوده و معیارهای آن به روشنی برای فراگیرندگان مشخص شده باشند.

ابزارهای سنجش یادگیری را می توان به دو دسته معیار محور و هنجار محور تقسیم بندی کرد. ابزارهای معیار محور، ملاک های تعیین شده در هدفهای یادگیری را می سنجند. این ابزارهای معیار محور، فراگیرندگان را ملزم می سازند تا توانایی های آموخته خویش را در ارتباط با معیارهای معین به نمایش گذارند. اما ابزارهای هنجار محور به مقایسه عملکرد فراگیرندگان با دیگر افراد یک گروه می پردازند. در این نوع سنجش، عملکرد فراگیرندگان در مقایسه با توزیع طبیعی توانایی های افراد گروه مشخص می شود.

سنجش و ارزشیابی هنگامی می تواند بیشترین تاثیر را داشته باشد که با ارائه بازخورد همراه باشد. اگر چه می توان از بازخورد برای تصحیح خطاهای عملکرد استفاده کرد، اما بیشترین تاثیر آن هنگامی است که پس از پاسخهای ارائه شده توسط فراگیرندگان عرضه شود.که هدف از بازخورد معمولا آگاه نمودن فراگیرندگان از کیفیت و یا صحت پاسخ هایشان می باشد.

تعدیل فرایند یادگیری عبارت است از تقویت یادگیری با کمک مجموعه ای از اقدامات و مداخلات آموزشی مختلف. تعدیل،  مولفه ای اساسی در بافتهای آموزشی بوده و غالبا توسط مدرسان و یا خود فراگیرندگان اجرا می شود.

تعدیل یادگیری می تواند مقاصد گوناگونی را برآورده سازد.یکی از مهمترین کارکردهای آن فراهم نمودن بازخورد در زمینه یادگیری می باشد.و از آنجاییکه در محیط های یادگیری برخط در بیشتر فرایند یاددهی-یادگیری مدرس حضور ندارد، تعدیل اهمیتی افزونتر پیدا می کند.

سیستم آموزش مجازی

LearningManagementSystem

سیستم های مدیریت یادگیری (LMS) ، نرم افزارهایی هستند که مدیریت و تسهیل مجموعه ای از فعالیت ها و خدمات یاددهی و یادگیری را امکان پذیر می سازند و دارای قابلیتهایی همچون: ارائه محتوای دوره، مدیریت تعاملات به وجود آمده در کلاسهای درس برخط، پیگیری و ارائه گزارش از میزان پیشرفت فراگیرندگان، سنجش پیامدهای یادگیری، گزارش نحوه پیشرفت و تکمیل تکالیف یادگیری و مدیریت کارنامه های فراگیرندگان می باشد.

بیشتر ال ام اس ها دارای ابزاری برای خلق محتوا، سازماندهی آن و ارائه آن بصورت برخط می باشند.که همچنین می تواند ابزاری مفید برای تقویت ارتباطات میان فراگیرندگان و پیگیری و گزارش میزان پیشرفت آنها، می باشند.

اشیاء یادگیری دیجیتال

اشیاء یادگیری به هر چیزی اطلاق می شود که به طور بالقوه بتواند موجب بهبود یادگیری شود یکی از ویژگی های اصلی اشیاء یادگیری، ماهیت متمایز و منحصر به فرد آنها می باشد. این ماهیت متمایز به ما امکان می دهد که بتوانیم اشیاء یادگیری را به طور جداگانه و مجزا، فهرست بندی کرده و ذخیره نماییم، ودر مواقع لزوم در محیط های آموزشی گوناگون مورد استفاده قرار دهیم.

اشیاء یادگیری دیجیتال به هرگونه منبع الکترونیکی اطلاق می شود که بتواند ب طور بالقوه، موجب بهبود یادگیری شود. این اشیاء معمولا شامل نوشته ها، تصاویر و پودمانهای چند رسانه ای هستند که دارای غالب دیجیتالی می باشند.و بتوانند در محیط های اجرایی مختلف قابل کاربرد و مستقل باشند بطوریکه بتوان آنها را در موقعیت های آموزشی مختلف مورد استفاده قرار داد.

طراحی دوره های یادگیری برخط

طراحی و تولید دوره های برخط، یک فعالیت گروهی است که مستلزم مشارکت متخصصانی از حوزه های مختلف می باشد.از جمله این متخصصان می توان به کارشناسان موضوعات درسی، طراحان آموزشی، متخصصان سیستمهای مدیریت یادگیری، طراحان سایت، هنرمندان گرافیک، برنامه نویسان چند رسانه ای،تولید کنندگان آثار سمعی و بصری و مهندسی سیستم اشاره کرد.

مدیریت و اجرای آموزشهای الکترونیکی

 یادگیری الکترونیکی را نمی توان راه حلی سریع و با گزینه ای ارزان قیمت برای مسائل و مشکات آموزشی دانست. یادگیری الکترونیکی هم همانند هر فعالیت آموزشی سازمان یافته دیگر، کاری پیچیده و دشوار می باشد. بسیاری از سازمانهای که قصد دارند آموزشهای الکترونیکی را به خدمت گیرند از این واقعیت غفلت می ورزند که اسقرار موفقیت آمیز یک نظام یادگیری الکترونیکی، نیازمند سخت کوشی و دقت بسیار در زمینه برنامه ریزی، مدیریت و اجرا می باشد.

یکی از مهمترین عواملی که در استقرارموفقیت آمیز نظام یادگیری الکترونیکی نقش اساسی به عهده دارد،حمایتهای سازمانی می باشد.اگر هدف این باشد که آموزشهای به نحو موفقیت آمیزی در سازمان اجرا شوند، می بایست ابتدا حمایت کامل سطوح بالای سازمان جلب گردد.این حمایت نه تنها می تواند در زمینه تخصیص بودجه لازم برای انجام کار، مفید واقع شود بلکه در نحوه طرز تلقی و پذیرش دیگر بخشهای سازمان نیز می تواند موثر باشد. کارکنان سازمان می باید طرح مذکور رابپذیرند و نسبت بدان تعهد پیدا کنند.

برای ایجاد یک محیط آموزشی مناسب می باید فناوری های قوی، قابل اطمینان و به صرفه را به خدمت گیرد و سعی کنید در طراحی و تدوین دوره های آموزش الکترونیکی، رویکردی تیمی را مد نظر قرار دهید. همچنین متخصصان موضاعات درسی نیازمند کمک هایی در زمینه طراحی دوره و حق انتشار اثر خود می باشند.

در هر حال یادگیری الکترونیکی نمی تواند به خودی خود موجب کارایی و اثر بخشی آموزش و یادگیری شود.اگر می خواهید این آموزشها کارآمد و اثر بخش باشند، توجه و دقت زیادی می باید صرف مرحله اجرا شود. این به معنای توجه کافی در گزینش و ثبت نام فراگیرندگان، تسهیل و پشتیبانی یادگیری، سنجش پیامد های یادگیری، ارائه بازخورد به فراگیرندگان، ارزشیابی میزان تاثیرات آموزشهای الکترونیکی در سازمان می باشد.

ارزشیابی تاثیرات یادگیری الکترونیکی

یکی از اهداف اصلی ارزشیابی، تاثیر گذاری بر تصمیمات آینده می باشد.در صورتیکه سازمانی بخواهد ماموریت خویش را تحقق بخشد، می باید نوعی راهبرد جامع ارزشیابی را برای بررسی تاثیرات فعالیت هایی چون آموزش، یادگیری و پژوهش تدوین نماید. این راهبرد می باید نوعی رویکرد نظام مند و جامع را برای جمع آوری انواع مختلف داده ها و بازخوردها از منابع گوناگون و با کمک ابزار مختلف اتخاد نماید.

یک راهبرد ارزشیابی می باید مشتمل بر تحلیل مبداء-مقصد و فعالیتهای ارزشیابی تکوینی، تراکمی و تلفیقی باشد و ارزشیابی آموزشهای الکترونیکی چیز متفاوتی نیست و می باید در آن داده هایی از کلیه ذینفعان به دست آورید.

البته امروزه آموزش الکترونیکی به یکی از مهمترین روش‌های آموزش شناخته شده است که می تواند بهترین گزینه یادگیری برای افرادی باشد که وقت کافی پای نشستن در کلاس‌های فیزیکی را ندارند. امیدواریم از مطالب گفته شده نهایت لذت را برده باشید و از اینکه در این مقاله همراه ما بودید از شما سپاسگزاریم.

منابع :

بدرول اچ خان بدرول اچ خان، قائنی مترجم:عماد، عبدحق بابک. معرفی کتاب: مدیریت یادگیری الکترونیکی. مجله دانشگاهی پادگیری الکترونیکی. ۱۳۹۱; ۳ (۲) :۵۵-۵۶

یادگیری الکترونیکی و آموزش و پرورش تالیف رحیم عبادی 1383

یادگیری الکترونیکی، ویکی پدیا

آموزش مجازی

 

خواندن 246190 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 16 اسفند 1396 12:37
این مورد را ارزیابی کنید
(3 رای‌ها)
برای ارسال نظر وارد سایت شوید