آموزش الکترونیکی

 

یادگیری سیار یا بعبارت مصطلح تر آن Mobile Learning  نظریه جدیدی است که به تازگی در مجامع آموزشی مطرح شده است. قدیمی ترین تعریفی که از یادگیری سیار وجود دارد را کلارک کوین(۲۰۰۰)، ارائه داده است . از نظر وی یادگیری سیار نقطه تلاقی وسایل کامپیوتری سیار و یادگیری الکترونیکی است. این نوع از یادگیری باعث می‌شود تا شما در هر زمان که بخواهید به منابع آموزشی دسترسی پیدا کنید. ظرفیت جستجوی بالا، تعاملات غنی، حمایت قوی از یادگیری مؤثر و ارزیابی مبتنی بر عملکرد، از ویژگی‌های دیگر یادگیری سیاراست. به عبارتی یادگیری سیار، یادگیری الکترونیکی است که مستقل از زمان، مکان و فضاست.

امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی، اکثر سازمان‌ها، موسسات آموزشی و شرکت‌های بزرگ از سیستم مدیریت یادگیری الکترونیکی (Learning Managment System) LMS)) برای یادگیری دانش آموزان و کارکنان خود استفاده می‌کنند. در واقع سامانه مدیریت یادگیری الکترونیکی،  یادگیری و آموزش را به طور خودکار و به طور مستمر پیگیری می‌کند و تعامل و ارتباط بین مدرس و فراگیر را حفظ می‌نماید. در برخی از کشورها مانند بریتانیا و اسپانیا تقریبا 40% از شرکت‌ها ، از طریق آموزش الکترونیکی (E-Learning)، به بیش از 50% درصد کارکنان خود، آموزش می‌دهد. در واقع آموزش الکترونیکی به دلیل مشغله‌های زیاد افراد و عدم وقت کافی برای حضور در کلاس‌های فیزیکی، امروزه نقش بسزایی را در امر آموزش ایفا می‌کند. طبق پژوهش‌های انجام شده در این زمینه ، هدف اصلی یادگیری الکترونیکی با فناوری‌های جدید یادگیری، به عنوان روش ارتقاء عمومی یادگیری در توسعه‌ی علمی افراد و به دلیل مزایای بی‌شماری که دارد به یکی از مهم‌ترین ابزارهای یادگیری شناخته شده است. ما در این مقاله قصد داریم نقش آموزش الکترونیکی در یادگیری را برای شما دوستان عزیز ارائه دهیم.

منتشرشده در آموزش الکترونیکی

یادگیری سازمانی ، یک فعالیت بلند مدت در سازمان است که شرایط را به گونه ای سودمند و رقابتی تغییر می دهد .یادگیری، یک عامل مهم و کلیدی در سازمان محسوب می شود . پیتر سنگه در کتاب پنچ فرمان خود آورده است : تنها منبع مزیت رقابتی پایدار در بلند مدت برای سازمان‌ها، یادگیری سریعتر نسبت به رقبا است .  چنانچه سازمان بتواند به این امر نائل گردد ، از سایرسازمانهای رقیبای خود اثر بخش تر و کار آمد تر عمل خواهد کرد.

نظریه یادگیری سازمانی بر این نکته تأکید می کند که سازمان‌ نیز مانند ذهن انسان‌ است . طیق این نظریه برای تطبیق با شرایط محیطی و حل مسئله، نیاز به آموزش و یادگیری مستمر است . موضوع یادگیری سازمانی از مهمترین عوامل رشد سازمان محسوب می شود که باید بصورت مداوم و مستمر صورت گیرد .

آموزش و یادگیری

آموزش و یادگیری از جمله مفاهیمی هستند که بسیار نزدیک با یکدیگر در ارتباط می باشند . ولی مواقعی این دو مفهوم با هم اشتباه گرفته می شوند و در خیلی از موارد به جای یکدیگر به کار می روند . از آنجاییکه که مفهوم آموزش و یادگیری هر دو باعث کسب دانش و مهارت در فرد می شود اما مفهوم هر کدام از این دو با هم متفاوت است . آموزش ممکن است شامل یک برنامه آموزشی سازمان یافته با نتایج الزامی باشد. در حالی که، یادگیری چنین محدودیتی را در بر ندارد. قبل از آنکه بخواهیم درباره اهمیت یادگیری در سازمان صحبت کنیم باید در ابتدا با مفاهیم آموزش و یادگیری آشنا شویم. 

 

تفاوت یادگیری و آمورش

در حقیقت آموزش، فرد را در راه رسیدن به یک وضعیت مطلوب هدایت می کند.  هنگامی که فرد تحت آموزش قرار می گیرد، هدف اصلی ، کسب نتایجی است که فرد باید به آن ها دست یابد.  بعد از به پایان رسیدن دوره، فرد آموزش دیده باید بتواند به نیاز های مرتبط با دوره آموزشی پاسخ دهد.

اما اگر بخواهیم درباره یادگیری صحبت کنیم باید بگوییم که یادگیری یک فرایند است. با یادگیری شخص در کارهایی که از کسب دانش و مهارت الهام گرفته شده است ، فعالیت می کند.

عموماً تجربه انجام دادن کارها تا حد زیادی بر پایه یادگیری فرد موثر است و جزء فعالیتهایی محسوب می شوند.  که این فعالیتها فقط از طریق تجربه  به دست می آید و هیچ راه دیگری برای آن وجود ندارد.  بصورت کلی تر یادگیری مجموعه ای از تفکر،کشف، تجربه، خلاقیت، کنجکاوی، آموزش و پرورش، توسعه و رشد می باشد. هنگامی که یک فرد می آموزد که چگونه کارها انجام می شود،  دانش و مهارت لازم را کسب می کند. همچنین راه های جدیدی با استفاده از خلاقیت شخصی و درک بهتری برای انجام کارها را نیز پیدا خواهد کرد .

یادگیری، یکی از عناصر مهم درتقویت مهارت های فردی است .  یادگیری در تمام طول زندگی انسان جاری است . عموما یادگیری به شیوه های مختلفی روی می دهد . انسان بدون یادگیری به یک انسان غیر متفکر وغیر خلاق مبدل می شود. به همین علت است که فرایند یادگیری از اهمیت بیشتری نسبت به آموزش برخوردار است.

مقایسه آموزش با یادگیری

635806931464109106500840437 account comparison5

از مقایسه تعریف های آموزش و یادگیری با یکدیگر به این نتیجه می رسیم که اینها دو فرایند مستقل هستند . یادگیری همیشه معطوف به یادگیرنده است، اما آموزش مستلزم فعالیت متقابل حداقل دو نفر (استاد و یک یادگیرنده) است . البته معنی این سخن آن نیست که یادگیری و آموزش دو فرایند نامرتبط هستند، در واقع این دو به هم وابسته اند. یادگیری یک هدف است. آموزش وسیله رسیدن به این هدف است. اما آموزش به یادگیری منتج نمی شود. آموزش فعالیتی است که از سوی مدرس به قصد تسهیل یادگیری در یادگیرندگان انجام می گیرد، اما یادگیری فعالیتی است که از سوی یادگیرنده انجام می شود.

 اگر یادگیرنده بخواهد از کمک ها و امکاناتی که مدرس برای او فراهم می آورد استفاده کند و در جهت یادگرفتن فعالیت نماید دراو یادگیری ایجاد خواهد شد. در نتیجه تمامی فعالیت های آموزشی مدرس مثمر ثمر خواهد بود. اما چنانچه یادگیرنده در جهت یادگرفتن فعالیت نکند و نخواهد از کمک های مدرس استفاده نماید، در او یادگیری بوجود نخواهد آمد.  در چنین حالتی آموزش به یادگیری ختم نمی شود.

بنا به گفته وولفولک "هیچ کس نمی تواند به جای دیگری یاد بگیرد . یادگیرندگان، دانش ها و مهارت های خودشان را خلق می کنند. نقش مدرس این نیست که نقشه راه را برای یادگیرندگان ترسیم کند.  در حقیقت مدرس از یادگیری و استقلال یادگیرندگان حمایت می کند".

حال که با مفاهیم آموزش و یادگیری آشنا شدید در ادامه می خواهیم به موضوع نقش یادگیری در سازمان بپردازیم.

 در واقع، یادگیری سازمانی به چگونگی وقوع یادگیری یا عنصر دانش در یک سازمان می‌پردازد .

سازمان یادگیرنده

سازمان یادگیرنده سازمانی است که تمامی قدرت فکری، دانش و تجربه سازمان را برای ایجاد تغییرات و بهبود مستمر در جهت توسعه، در اختیار گرفته و برآن مدیریت ‎کند.

از ویژگی‎های سازمان یادگیرنده می توان به این موارد اشاره کرد:

  • - تشویق و ترغیب افراد در همه سطوح برای یادگیری منظم و مستمر
  • - در اختیار داشتن سیستم‎ها و فرایندهایی برای برقراری یادگیری و انتشار آن در سازمان
  • - ارزش قایل شدن برای یادگیری

یادگیری سازمانی عبارت است از تمامی روشها، ساز و کارها و فرایندهایی که در درون سازمان به منظور تحقق یادگیری به کارگرفته می‎شوند.

حال سوالی که مطرح می شود این است که چگونه چنین مفهومی را در سازمان پیاده سازی کنیم؟ برای پاسخ دادن به این پرسش لازم است به عوامل موثر بر توانمندسازی و شرایط محیطی  نگاه ویژه ای داشته باشیم.

عوامل توانمند ساز، عواملی هستند که به سازمان کمک می کند که پایه های یادگیری در سازمان بنا شود .

از جمله عوامل توانمند ساز که از اهمیت ویزه ای برخوردار هستند عبارتند از:

- استراتژی‎ها و سیاستها

- رهبری(مدیریت)

- مدیریت بر افراد (فرآیندهای منابع انسانی)

- فناوری اطلاعات

 
استراتژی‎ها و سیاست‎ها

مدیریت سازمان باید به صورت روشن و صریح و با اتخاذ سیاستهای آگاهانه، اشتیاق خود را نسبت به امر یادگیری اعلام نماید.  برای نمایان کردن این امر می توان از تاکید بر یادگیری در چشم انداز و استراتژی‎های سازمان استفاده کرد . در واقع یادگیری باید بعنوان یک ارزش در تمام رده های سازمان شناخته شود .

00

 

رهبری

رفتار و اعمال رهبران و مدیران، سازنده فرهنگ یک سازمان هستند رهبر یک سازمان یادگیرنده باید دارای ویژگیهایی باشد که مشوق و فرهنگ ساز یادگیری باشد.

 مدیریت افراد  

 افراد در سازمانها هر روزه درگیرعملیات جاری هستند. فرایندها وعملیات جاری موسسات باید حامی و مشوق یادگیری باشد. برای مثال برنامه‌های توسعه و ضوابط ترفیع باید در جهت یادگیری طراحی گردند. البته چنین روشهایی نیازمند تغییرات فرهنگی نیز می باشند.

نمونه‌هایی از این گونه فرایندها عبارتند از:

- مدیریت کارایی و بازخور

- برنامه‌های یادگیری

- نقشها و انتخابها

- مدیریت مسیر شغلی

- پاداش

- مدیریت منابع

استفاده از فناوری اطلاعات

 

internetOfThings 1025x634

 

فناوری اطلاعات یکی از مهمترین و موثرترین توانمندسازها در سازمانهای یادگیرنده است. به طوری که می‌توان ادعا کرد ، بدون فناوری اطلاعات تحقق سازمان یادگیرنده ناقص و یا غیر ممکن خواهد بود .
امروزه با کمک فناوری اطلاعات ، سیستم آموزش الکترونیکی و سیستم کلاس مجازی به راحتی در اختیار سازمان ها قرار گرفته است . این سیستم ها با کنار زدن تمام محدودیت ها، سازمان را برای رسیدن به اهداف آموزش یاری می رسانند .

از جمله ویژگی های سیستم آموزش مجازی که می توان به آن اشاره کرد عبارتند از:

- سهولت دسترسی به منابع متعدد و مختلف آموزشی

- افزایش نیروی انسانی مجرب و همگام با فناوری اطلاعات

- امکان دسترسی بدون محدودیت های زمانی و مکانی

- کاهش هزینه ها و زمان

- ارتقای سریع و موثر سطح دانش

و......

فرهنگ یادگیری سازمانی

فرهنگ یادگیری سازمانی به مجموعه‌ای از ارزش‌ها، سیستم‌ها و عادات سازمانی اطلاق می شود.

فرهنگ یادگیری بدون پایه و اساس مستحکم هیچ گاه وجود نخواهد داشت.

اگر فرهنگ سازمانی در تمام شالوده سازمان وجود نداشته باشد تمام تلاش سازمان برای بهبود با شکست مواجه می شود.

 
منابع

    مديريت تحول، دكتراصغر زمرديان، انتشارات سازمان مديريت صنعتي، 1394
    پنجمين فرمان، پيتر سنگه مترجمان : حافظ كمال هدايت – محمد روشن 1382 (چاپ چهارم)، انتشارات سازمان مديريت صنعتي
    کتاب مدیریت رفتار سازمانی رابینز، مترجمان دکتر پارسیان و دکتر اعرابی، 1395(چاپ 38)
    یادگیری الکترونیکی و آموزش و پرورش ،رحیم عبادی،1383(چاپ اول)

منتشرشده در آموزش الکترونیکی